पृष्ठभूमि

विश्वभर महामारीको रुपमा फैलिरहेको कोभिड-१९ को संक्रमण नेपालमा पनि तीब्र रुपमा बढदै गईरहेको छ भने संक्रमणबाट अति प्रभावित हुने देशहरुमा नेपाल अग्रस्थानमा रहेको छ। नेपालमा कोभिड-१९ संक्रमणको पहिलो लहरले ठुलो क्षति नपुर्‍याए पनि दोश्रो लहर शुरुवात भए लगत्तै राज्यले धेरै जनधनको क्षति व्यहोर्नुका साथै स्वास्थ्य पूर्वाधार र सामग्री व्यवस्थापन र जनशक्ति व्यवस्थापन आदिमा थप चुनौतीको सामाना गर्दै आईरहेको छ। यसैगरी संक्रमणको कारण राज्यको आर्थिक, सामाजिक लगायतका विभिन्न क्षेत्रमा प्रत्यक्ष असर पर्नुको साथै यसबाट आन्तरिक सुरक्षामा समेत नयाँ चुनौती देखा परेकोछ। आम नागरिकको जीवन रक्षा गर्नु राज्यको प्रमुख दायित्व हो र संक्रमण रोकथाम र नियन्त्रण एउटा अति जटिल कार्य भएकोले राज्य संयन्त्रहरु, आमनागरिक र विभिन्न संघसंस्थाहरुको संयुक्त प्रयास, प्रभावकारी समन्वय र थप सहकार्य आवश्यक देखिन्छ।

वर्तमान अवस्थामा देखापरेको संक्रमणको समस्यालाई प्रभावकारी ढङ्गले रोकथाम र नियन्त्रण गर्न नसके आगामी दिनमा अझै भयावह अवस्था सृजना हुनसक्ने भएकोले महामारी नियन्त्रण, रोकथाम, उपचार र निदान सम्बन्धी कार्यलाई एकीकृत र व्यवस्थित रुपमा सञ्चालन गर्न आवश्यक भएकोले मिति २०७८।०२।०६ गते नेपाल सरकारद्वारा संविधानको धारा ११४ को उपधारा (१) बमोजिम कोभिड १९ संकट व्यवस्थापन अध्यादेश, २०७८ जारी भैसकेको छ। उक्त अध्यादेशको परिच्छेद-४ को दफा १३ अनुसार कोभिड-१९ संकट व्यवस्थापन केन्द्र (Covid-19 Crisis Management Center) गठन भएको र स्वास्थ्य संकट समाधानका लागि केन्द्रलाई तोकिएको छ ।

उद्देश्य

“एकीकृत कोभिड-१९ रोकथाम, नियन्त्रण र उपचार कार्य-योजना” को उद्देश्य संघ, प्रदेश, स्थानीय तहका सरकार तथा विभिन्न सरोकारवाला निकायहरुको संयुक्त प्रयासमा कोभिड-१९ संङ्कट व्यवस्थापन गर्नु हो।

कार्यहरू

  • १. जन सचेतना अभिवृद्धी तथा सूचना व्यवस्थापन
  • २. उपचार व्यवस्थापन तथा स्वास्थ्य पूर्वाधार बिस्तार
  • ३. द्रुत प्रतिकार्य टोलीको गठन तथा परिचालन र आपतकालिन ढुवानी तथा उद्धार
  • ४. Patient Receiving Team (PRT) को व्यवस्था
  • ५. शव व्यवस्थापन
  • ६. स्वास्थ्य जनशक्ति, पूर्वाधार तथा सामग्रीको व्यवस्था र सुरक्षा
  • ७. कोभिड-१९ कोषको व्यवस्था र सञ्चालन
  • ८. अनुसन्धान र सुझाव
  • ९. निषेध आदेश कार्यान्वयन
  • १०. स्थल तथा हवाईमार्गबाट आवागमन व्यवस्थापन
  • ११. परिक्षण, क्वारेन्टिन र आईशोलेसनको व्यवस्था
  • १२. निषेध आदेशको दौरान अत्यावश्यक वस्तुको आपूर्ती र यात्रा नियमन
  • १३. अनुमगन निरीक्षण, गुनासो व्यवस्थापन तथा दण्ड र पुरस्कार
  • १४. कोभिड-१९ रोकथाम, नियन्त्रण र उपचार कार्यको लागि संरचना निर्माण

नोटः यस कार्य योजनामा नसमेटिएका र स्पष्ट नभएका विषयहरुको हकमा कोभिड-१९ संङ्कट व्यवस्थापन केन्द्रको निर्णय वा केन्द्रको सिफारिसमा निर्देशक समितिको निर्णय बमोजिम हुनेछ ।

CCMC ले मुलभुत रुपमा निम्‍न समूह/डिभिजन/उप डिभिजन/सेल हरु बाट आफ्नो कार्य सम्पादन गर्दछः

  • प्रशासनिक समूह
  • संयुक्त अपरेशन केन्द्र (JOC)
  • स्वास्थ्य सेवा डिभिजन (Medical Division)
  • शान्ति सुरक्षा डिभिजन (Security Division)
  • सूचना तथा प्रविधि डिभिजन (Information/Data Division)
  • आपूर्ति कार्य डिभिजन (Supply Division)
  • अनुगमन तथा प्रतिवेदन डिभिजन (Monitoring and Reporting Division)
    • (क) Monitoring Cell
    • (ख) समन्वय तथा गुनासो व्यवस्थापन सेल
  • अनुसन्धान तथा सुझाव उप डिभिजन (Research and Recommendation Sub Division)